De achterkant van de Olympische medaille

Er zijn nog steeds Chinezen die op straat rochelen, maar als ik de mensen hier moet geloven is dat niks vergeleken bij de normale situatie; dan schijn je Tian’anmen Square alleen in hink-stap-sprong over te kunnen steken om de fluimen te ontwijken.

De Chinezen hebben de stad schoongeveegd. Het afval dat de Chinezen (en de rest van de wereld) op straat gooit, wordt keurig opgeruimd door schoonmakers. Je kijkt als toerist je ogen uit als je al die glimmende wolkenkrabbers en de mooie nieuwe architectonische hoogstandjes langs de autowegen ziet staan. Het ‘nieuwe’ China, vol mooie gebouwen en westerse bedrijven.
Waar geen prestigieuze gebouwen staan, zie je schermen met het onvermijdelijke One World, One dream en andere Olympische oneliners.



Achter die schermen, daar gebeurt het. Daar beginnen de hutongs, de leefomgeving van de minder rijke Chinees. Voor de Chinese overheid blijkbaar iets om je voor te schamen in deze tijden.



Als je door een hutong wandelt, lachen de mensen vriendelijk naar je. Ze kennen allemaal één Engels woord en dat is ‘hello’. Dat vinden ze dan ook prachtig en je krijgt het als blonde, westerse vrouw in hoog tempo op je afgevuurd. Ik lach vriendelijk terug en word meteen uitgenodigd om aan te schuiven aan tafel. Chinees biertje erbij en ze lachen hun tanden bloot. En dan wordt het lastig: verder dan ‘hello’ gaat de Engelse woordenschat van de hutong-Chinees niet. En veel verder dan ‘ni hao’ gaat mijn woordenschat niet. We lachen wat naar elkaar en ze willen allemaal met me op de foto.



Hier geen Olympische vlaggetjes of slogans. Zijn ze überhaupt op de hoogte van de enorme medaillejacht van hun Chinese sporters?

De blauwe shirtjes zijn overal

De eersten zie je al als je op het vliegveld bent. Je kunt ze tegenkomen op straat, meestal aan een tafeltje onder een parasol, in de metro, op het kruispunt van een groot verkeerspunt, voor de ingang van een stadion, in het stadion, overal eigenlijk. Ze zijn meestal jong, student en hebben een blauw t-shirt aan. In totaal zijn er ongeveer 70.000 vrijwilligers in Beijing.



Zelfs mijn hotel heeft een vrijwilliger. Bij aankomst komt hij me tegemoet. Deze jongen is student en als ik iets wil weten in het hotel moet ik naar hem vragen. Hij heeft alleen niet gezegd hoe hij heet en sinds onze eerste ontmoeting bij aankomst in het hotel is hij in geen velden of wegen te bekennen. Tot zover deze vrijwilliger. Meestal gaat het anders. De vrijwilliger is namelijk bijzonder goed getraind. Ten eerste in het uitspreken van enkele basiszinnen Engels. Als je een vragende blik op je gezicht hebt, komt er direct een vrijwilliger op je af met de vraag: "Can I help you?" en vervolgens komen alle vrijwilligers die in een straal van 100 meter in de buurt zijn ook even kijken of ze je kunnen helpen. Want vraag je namelijk niet de weg maar heb je een vraag in een moeilijkere categorie, is de kans groot dat de meerderheid van de vrijwilligers in de buurt het niet helemaal snapt. Sta je in het metrostation een kaartje te kopen bij een automaat en je kunt even niet de juiste muntstukken vinden dan graaien zo nog net niet je portemonnee uit je handen om met zijn drieën tegelijk de goede muntstukken voor je te pakken.



Bij de ingang van een stadion staan ze keurig in rijen opgesteld en zeggen ze allemaal "welcome" tegen elke westerling die langsloopt. Dat moet dus duizenden keren per dag gebeuren. Dat is in het begin supervriendelijk, maar als je tien Chinezen achter elkaar tegenkomt, vraag je je toch af of ze niet iets teveel vrijwilligers ingeschakeld hebben. Als je Ni hao terugzegt, beginnen ze trouwens spontaan te giechelen.

Mijn strengste vrijwilliger kwam ik tegen toen ik naar het internationale mediacentrum ging. Voor ik naar binnen mocht moest mijn tas door de controle. Er zat een flesje water in. Ik moest een slok water doorslikken van deze jonge snotneus. Toen bleek dat ik niet ter plekke in elkaar zakte mocht ik doorlopen.

En dan dit: deze dames kwam ik vanmorgen tegen bij het beachvolleybal. Ook vrijwilligers??

Het dak eraf!

De Chinese televisie heeft ook een bezoekje gebracht aan het Holland Heineken House. NOC*NSF-voorzitter Erica Terpstra legt enthousiast uit dat het hier fantááástisch is.

In de aanloop naar de Olympische Spelen kwam Terpstra ook een paar keer langs bij Pauw & Witteman. In april vlogen Erica Terpstra en Erik van Muiswinkel elkaar in de haren over de Spelen in China en de mensenrechtensituatie in dat land. Je kunt hun stevige discussie hier bekijken.

Het dak gaat er weer af in het Holland Heineken House. De eerste die het aandurft om over het publiek te crowdsurfen is Deborah Gravenstijn. De judoka sleepte de eerste zilveren plak voor Nederland in de wacht. Genoeg reden voor een knalfeest!



Willem-Alexander en Maxima doen ook een dansje mee.

Drukte op de Chinese Muur

Aangekomen in Beijing is het tijd om de muur te 'beklimmen'. Beklimmen is niet het goede woord, want er gaat gewoon een soort skilift omhoog die je in tien minuten op de Muur brengt. Dat lijkt relaxt, maar van daaraf is het niet gewoon een zondagswandelingetje wat je maakt.
Je klimt op en af over de grote stenen trappen en daarin ben je niet alleen. Elke Olympische toerist, Chinees of geen Chinees, maakt van de gelegenheid gebruik om dit uitstapje te maken. En ook de topsporter weet tijdens de Spelen de muur te vinden. Een enkele speler van het huidige Dreamteam van Amerika en de hele staf van het basketbalteam is vanmorgen uit het Olympische dorp vertrokken voor dit culturele uitstapje. "We played late last night, so most players are still asleep", aldus een coach. Maar basketballer Chris Bosh van de Toronto Raptors is wel vroeg (wat heet vroeg, we zijn er rond elf uur en het is een uur rijden) zijn bed uitgekomen en ziet er uit als een ware toerist. De Chinezen vinden het prachtig, al die grootheden op hun muur. Zelfs al hebben ze gisterenavond met 101-70 verloren van deze reuzen.



Ik ben opnieuw met mijn Chinese kennis Lisa op stap en zelfs zij, geen sportliefhebber, is gegrepen door de Olympische koorts. De Chinezen kunnen er ook niet aan ontsnappen want overal waar je kijkt zie je de vijf ringen, maar liever nog Beibei, Jingjing, Huanghuang, Yinhyinh en Nini, die schattige Olympische mascottes. Zelfs overal in de metro word je volgegoten met olympische informatie, tot aan de spelregels van het voetballen en de afmetingen van het hockeydoel aan toe.



Als we even later op de muur rolstoeltennisser Esther Vergeer tegenkomen, blijkt zij in haar rolstoel minstens net zo'n grote attractie als de Amerikaanse basketballers. En als ik vertel dat Esther in september grote kans maakt op goud tijdens de Paralympics, wil mijn kennis Lisa natuurlijk ook met haar op de foto.

Esther Vergeer was op 30 oktober 2007 te gast in Pauw & Witteman. Ze vertelde over haar reis naar China die zo op uitnodiging van NOC*NSF had gemaakt. Het verblijf in China was Esther niet zo goed bevallen. Op straat voelde ze zich net een attractie zo werd ze aangestaard. Ook bleken veel gelegenheden, winkels, restaurants en bezienswaardigheden voor rolstoelers niet toegankelijk.
Klik hier om het gesprek met Esther in Pauw & Witteman te bekijken.

Chinezen klappen ook voor Bush

Vandaag is ook Shanghai Olympisch. Ik ben op pad met Iris, een Chinese die ik gisteren in de kroeg heb leren kennen. Een kennis van haar heeft haar kaartje voor de openingsceremonie voor 10.000 euro verkocht. Die is nu bijzonder rijk. Iris lijkt het toch niet te begrijpen! Mijn nieuwe kennis vertelt me dat het nu overal op straat over de Spelen gaat. China is trots op China. En inderdaad, de opening was spectaculair mooi. Ik zat dus in een kroeg in de hippe, sjieke wijk Xintiandi. Aan een volunteer had ik gevraagd waar je de opening goed op een groot scherm zou kunnen zien en hij wees me hierheen. Even vergeten dat locals bij dit soort vragen liever iets moois aanwijzen dan iets goeds. Een groot scherm met iets olympisch was dus nergens te bekennen. Er was geen taxi meer te krijgen, dus mijn opening moest hier gekeken worden. Na een besloten feest, een rustig restaurant en een eetgelegenheid zonder televisie kwam ik in deze kroeg terecht. Veel Chinezen en een enkele toerist zaten gespannen naar de beeldbuis te kijken. Ze klapten keurig bij de show, maar toen hun president in beeld kwam, ging het echt los, alsof er een popidool de kroeg binnen kwam lopen. ‘Wij houden van China, het gevoel voor Hu Jintao komt uit het hart, dat de Chinezen houden van hun leider: ‘‘Dat heb je toch gezien?’’, zegt Iris.



Als even later Bush op het scherm verschijnt klinkt ook een beleefd applaus. Het Chinese meisje naast me in de bar heeft niks gehoord of gezien van de recente kritiek van Bush op China. Iris zegt dat ze de kritiek wel kent via internet, maar dat het toch beleefd is om te klappen. We moeten in harmonie leven met elkaar, dus kun je best klappen voor Amerika. One world, one dream?

Hoe lang is deze Chinees?

Na een goede vlucht ben ik gisteren in Shanghai aangekomen. Een taxichauffeur slingert me door de file van het vliegtuig naar mijn hotel (en wij maar denken dat Zuid-Europeanen af en toe wat roekeloos rijden…valt bij nader inzien best mee). Onderweg hoor ik hét Olympische ‘volkslied’, maar verder straalt de stad weinig feestelijks of Olympisch uit. Er is bijna net zoveel reclame voor de Expo, die in 2010 in Shanghai plaatsvindt, als voor de Olympische Spelen.

De kranten besteden vandaag wel aandacht aan Olympisch nieuws. Veel plaatjes van juichende Chinese voetbalvrouwen en natuurlijk ook de laatste kilometers van het Olympisch vuur. In Beijing lijken er weinig problemen om het vuur gaande te houden. Gisterenavond zond de staatstelevisie CCTV de mars live uit. Best saai om (als je niet kunt slapen van de jetlag) uren naar naar te kijken, zeker als er niks gebeurt, maar de Chinezen langs de weg vinden het fantastisch en juichen zich een schorre keel.

De man op de foto is Yao Ming. Hij kon blijkbaar ook wat tijd vrijmaken van zijn basketbaltraining om het vuur een paar honderd meter verder te brengen. Ming is de langste speler van de NBA en dat is Lang: 2.29 meter!! Er gaan vreemde geruchten over hem de ronde: zijn -lange- ouders zouden bewust bij elkaar zijn gebracht om een sportgrootheid voort te brengen. Of het nou waar is of niet, het is ze in elk geval gelukt.

Vanmiddag liep ik langs de Shanghaise Madame Tussaud aan de Nanjing Road, zeg maar de Kalverstraat van hier, maar dan kilometers langer. Ik was benieuwd welke grootheden hier zouden staan. Een beetje teleurgesteld zie ik in zaal 1 ook gewoon Madonna, Brad Pitt, Julia Roberts en Tom Cruise in replica staan. Maar een paar zalen verder gelukkig ook Yao Ming. Alle Chinezen wilden met deze grote nationale held op de foto! En ik kon natuurlijk niet achterblijven.…(‘ Hoe lang is een Chinees? ’ is nu wel een hele flauwe grap trouwens) .

De dag voor de opening is het Olympische voetbal al begonnen en ik ben erbij! De receptioniste van het hotel wil me naar het verkeerde voetbalstadion aan de andere kant van de stad sturen (de mensen in Shanghai hebben blijkbaar geen spoedcursus OS gehad), maar mijn oplettende taxichauffeur brengt me gelukkig goed op weg, we gaan naar het Shanghai Stadium. Merk weinig van strenge securitychecks en in mum van tijd sta ik binnen (vrees dat dat in Beijing wel anders wordt), en met mij zo'n 80.000 Chinezen. De Tsjechen spelen gelijk tegen de Aussies (saai!) en ...Lionel Messi wint van Ivoorkust. Fantastische wedstrijd. De Chinezen juichen voor iedere speler die over de middellijn komt en ook maar iets van een actie maakt. Fanatiek doen ze mee met elke wave en proberen ze in het Engels Argentina of Ivory [wordt dus ' ivolie' ]Coast naar de overwinning te schreeuwen. Ben benieuwd of dit enthousiasme na de opening ook in de rest van Shanghai te merken is..

Olympisch kapsel

Zouden deze twee jongetjes op een morgen wakker zijn geworden en aan hun moeder hebben gevraagd: 'Mam, wij willen graag een nieuw kapsel, maar dan wel iets in de stijl van de Spelen, en niet in het Chinees, maar in het Engels'? Hopen deze ventjes op een internationale doorbraak? Hebben ze een weddenschap verloren (of gewonnen) op school?

Ik ben dol op weddenschappen, dus ik gok het laatste. De tweeling is niet de enige die wat met haar (en weddenschappen) heeft. Vorig jaar nog schoor schaatscoach Gerard Kemkers zijn hoofd kaal nadat hij twee Europese kampioenen had voortgebracht. Christiano Ronaldo heeft beloofd zijn hoofd kaal te scheren als hij aankomend seizoen minder dan twintig doelpunten maakt (ik hoop dat hij veel scoort!), maar waarom Marco van Basten vlak voor het EK ineens met een nieuwe haardos (of beter: zonder haardos) rondliep, blijft vooralsnog een raadsel.

Ik ben helaas een kei in het verliezen van weddenschappen, dus ik ben bang dat ik me niet aan een voorspelling ga wagen over het aantal te winnen gouden medailles in Beijing. Anders zou ik er over een paar weken weleens zo bij kunnen lopen...

Omdat ik over minder dan 24 uur in het vliegtuig zit, is het grote inpakken begonnen. Na nog eens 24 uur zit dan het zwaarste deel van de 'klus' erop: 18 uur stilzitten is niet mijn favoriete bezigheid. Laat staan in een vliegtuig. Gelukkig heeft Singapore Airlines enorm goede films beloofd; I will survive!
De volgende blog komt vast uit Shanghai. Ik zeg vast: Zaijian!